Toạ lạc tại một vị trí tuyệt đẹp giữa trung tâm Thủ đô, số 25 phố Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Nơi trước kia là một xưởng sửa chữa xe hơi của Pháp mang tên Stai. Với sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nhà máy văn phòng phẩm Hồng Hà, nhà máy sản xuất đồ dùng văn phòng đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, đã chính thức cắt băng khánh thành vào ngày 1/10/1959. 

Trong một khuôn viên không rộng, năm dây chuyền sản xuất với tính công nghệ hoàn toàn khác nhau đã được lắp đặt và đưa vào hoạt động. đó là dây chuyền sản xuất các loại bút máy, bút chì, mực nước, giấy than và các loại kim gài.

Với đội ngũ hơn 300 người là những cán bộ quản lý, những cán bộ kỹ thuật mới được đào tạo từ Trung Quốc trở với, một số là cán bộ môn Nam mới tập kết ra Bắc, số khác là học sinh từ trường phổ thông, trường công nhân kỹ thuật… tới đây. Trong số họ lúc này không có ai là kỹ sư, thậm chí rất ít người có bằng trung cấp. Mặc dù kiến thức kỹ thuật chưa được trang bị nhiều nhưng họ lại có trái tim dâng hiến và tâm hồn khát khao xây dựng Nhà máy.

Từ ngày thành lập tới nay đã 45 năm, nhưng thương hiệu Hồng Hà luôn luôn vang vọng trên thương trường. Những tên sản phẩm luôn gợi cho khách hàng của cả ngày xưa lẫn ngày nay nhớ với những hình ảnh đẹp của đất nước, như mực Cửu Long, bút máy Hồng Hà, Trường Sơn, Ba Vì rồi Thăng Long, Hà Nội… Làm sao chúng ta quên được những cây bút chì Hồng Hà, những lọ mực Cửu Long, những hộp giấy than, … Rồi ngày nay, những sản phẩm mới như giấy vở, sổ sách, bút bi, bút dạ Hồng Hà, … lại nổi lên trong các cuộc bình chọn Top 5, Top 10… sản phẩm chất lượng cao mà người tiêu dùng ưa thích

Số phận của Nhà máy luôn gắn liên với vận mệnh của Tổ quốc. Những cơn lốc xoáy của chiến tranh bảo vệt Tổ quốc, của cách mạng kinh tế thay đổi cơ chế quản lý, đôi lúc đã làm nhà máy chao đảo. 45 năm cùng với 4 giai đoạn lịch sử đáng nhớ – Nhà máy luôn đứng vững để phát triển, phát triển không ngừng.

1 - THỜI KỲ XÂY DỰNG (1959-1965)

Ngay từ những ngày đầu, văn phòng phẩm Hồng Hà đã là một Nhà máy tổng hợp, sản xuất trên 30 mặt hàng tại 3 phân xưởng và một phân xưởng phục vụ: Phân xưởng bút máy, bút chì, tạp phẩm và cơ khí. Sản lượng năm đầu tiên rất khiêm tốn. Nhưng chỉ vài năm sau, sản lượng đã tăng gấp 5 lần.

Do có nhiều chủng loại sản phẩm nên nguyên liệu dùng cho sản xuất rất phong phú, đa dạng và hoàn toàn phải nhập ngoại. Cán bộ công nhân Nhà máy đã nghiên cứu thay thế nhiều loại bằng nguyên liệu nội địa, nhất là các loại hoá chất dùng cho sản xuất mặt hàng bút chì mực viết…

Không khí thi đua lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, quyết tâm thực hiện khẩu hiệu của Bác Hồ “Nhanh, nhiều, tốt, rẻ�? diễn ra sôi nổi khắp nơi trong cả nước. Vận hành trong cơ chế quản lý “Tập trung bao cấp�?, Nhà máy lo thực hiện sản xuất, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch. Thời kỳ này sản phẩm ít ứ đọng vì cung luôn không đáp ứng đủ cầu.

Sau hai năm sản xuất, chúng ta đã làm chủ và nhận bàn giao hoàn toàn kỹ thuật, công nghệ sản xuất từ chuyên gia Trung Quốc. Sản phẩm của Nhà máy có chất lượng tốt không thua kém hàng ngoại nhập trước kia và bắt đầu có tiếng vang trên cả nước.

Lực lượng cán bộ kỹ thuật của Nhà máy cũng lớn mạnh dần. Năm 1963 Nhà máy có những kỹ sư đầu tiên và làm việc. Bên cạnh đó, Nhà máy tiếp tục gửi cán bộ đi đào tạo và đào tạo tại chỗ, đào tạo tại nước ngoài để những năm sau này, Nhà máy trở thành một trong những doanh nghiệp có lực lượng kỹ thuật hàng đầu của Bộ Công Nghiệp nhẹ, tiến quân mạnh mẽ vào cuộc cách mạng khoa học và kỹ thuật.

Một vinh dự vô cùng lớn lao, một sự kiện quan trọng trong lịch sử xây dựng và phát triển Nhà máy, một kỷ niệm không bao giờ quên đối với người Hồng Hà là được đón Bác Hồ và thăm Nhà máy vào đầu năm 1961. Những con người Hồng Hà ngày ấy còn nhớ như in những lời dậy của Bác và họ cùng các thế hệ kế tiếp đã thực hiện đúng lời Bác răn.

Trong thời kỳ kinh tế còn khó khăn, người công nhân còn phải thắt lưng buộc bụng nhưng Nhà máy luôn quan tâm chăm sóc cuộc sống cho người lao động. Khu tập thể của Nhà máy tại 190 phố Lò Đúc, Hà nội được xây dựng cho những cán bộ công nhân có khó khăn và nhà ở. Nhà máy có trạm y tế riêng với 16 giường bệnh, có nhà trẻ, có lớp mẫu giáo…

2 - THỜI KỲ SẢN XUẤT VÀ CHIẾN ĐẤU (1965-1975)

Ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ bắt đầu cuộc chiến tranh leo thang bắn phá miền Bắc. Lúc này ở Nhà máy, những cán bộ công nhân có sức khoẻ đều xung phong ra chiến trường, những người ở lại dồn sức thay thế công việc của những người đi xa. Máy móc phải phân tán ra nhiều nơi, vật tư thiếu thốn, điện bị cắt thương xuyên. Cuộc sống chung của từng gia đình bị xáo trộn, người đi sơ tán, người bám trụ sở lại vừa sản xuất, chiến đấu. Khi còi báo động vang lên từ trên đỉnh Nhà Hát lớn Thành phố, toàn bộ máy móc ngừng chạy, tất cả mọi người đều xuống hầm trú ẩn, lực lượng tự vệ trên các ụ pháo ở sân thượng Nhà máy sẵn sàng chiến đấu chống trả máy bay địch. Có ngày chạy báo động hàng chục lần. Báo động thì xuống hầm trú ẩn, còi báo yên lại tiếp tục sản xuất. Sinh hoạt cứ thế dần trở thành nếp sống hàng ngày như ăn cơm, uống nước vậy.

Trong chiến đấu, lực luợng bảo vệ Nhà máy đã lập nhiều thành tích, góp phần cùng quân dân Thủ đô bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, hạn chế thiệt hại cho Hà Nội và góp một phẩn nhỏ bé vào chiến thắng đế quốc Mỹ xâm lược.

Giữa những bom đạn ác liệt đó, người công nhân Hồng Hà vẫn cất cao “tiếng hát, át tiếng bom, vẫn phơi phới tham gia các hội diến quần chúng, thổi làn gió lạc quan cho sản xuất và chiến đấu.

Theo tiếng gọi của tiền tuyến, Nhà máy đã gửi những con người ưu tú nhất ra chiến trương. Trung đội mang tên Hồng Hà và các lớp cán bộ công nhân tiếp bước lên đường. Trong số đó, có nhiêu anh chị em miền Nam ra tập kết trở về quê hương chiến đấu, nhiêu người đã hy sinh tại chiến trường, nhiêu đồng chí trở về với vết thương trên thân thể.

Ngày hôm nay hồi tưởng lại, nếu không nói tới yếu tố tinh thần, nếu không nhắc tới ý chí và bầu nhiệt huyết của những con người ngày ấy, chúng ta sẽ không sao giải thích nổi là tại sao, trong hoàn cảnh, điều kiện như vậy, Nhà máy vẫn sản xuất tốt, sản phẩm vẫn cung cấp đủ cho hậu phương và chiến trương, kế hoạch sản xuất vẫn không cắt giảm mà còn phát triển. Chính trong thời kỳ này, lao động của Nhà máy đã lên tới một ngàn người và ngoài các sản phẩm phục vụ nhu cầu trong nước, chúng ta còn xuất khẩu mặt hàng giấy than sang Liên Xô.

3 - KHÔI PHỤC VÀ KIẾN THIẾT (1975-1987)

Tháng tư năm 1975, miền Nam được hoàn toàn giải phóng. Cả dân tộc đã có niềm vui trọn vẹn. Bao ước mơ, bao hy vọng, bao giọt nước mắt trào dâng trong ngày sum họp. Nhưng Nhà máy bắt đầu chịu cảnh chia ly: anh chị em cán bộ miền nam ra tập kết, nay trở về quê hương; nhiêu cán bộ công nhân ưu tú của Nhà máy được cử chi viện cho kinh tế miền Nam mới giải phóng… Sự kiện đó đã tạo lỗ hổng trong quản lý.

Những ngày khó khăn nhất chiến đấu gian khổ nhất chúng ta đã vượt qua. Nhưng có ai ngờ, đây mới là giai đoạn cam go với Nhà máy.

Trước chủ trương của Nhà nước đã thả nổi nhiều ngành sản xuất trong đó có ngành văn phòng phẩm của Nhà máy Hồng Hà. Trên một ngàn cán bộ công nhân Hồng Hà lại ra sức bươn trải. Những điệu kiện cho sản xuất hạn chế hơn, nhưng nhu cầu thị trường lại lớn hơn, nhiệm vụ lại cao hơn vì phải đáp ứng cho thị trường của cả nước thống nhất. Bên cạnh đó, cuộc sống vật chất cũng khá căng thẳng. Hàng hoá tiêu dùng thiếu, thực phẩm thiếu, đồng tiền mất giá… Nhà máy muốn duy trì sản xuất phải lo cả cho đời sống hàng ngày công nhân. Tất cả Nhà máy, kể cả các đoàn thể ngày đêm ra sức vì sản xuất và đời sống của người lao động.

Bất chấp vô vàn khó khăn, chính trong thời kỳ này, Nhà máy đã đạt kỷ lục và sản lượng bút máy lên tới 5 triệu cây vào năm 1987.

Nhằm chuyên môn hoá và hợp lý hoá sản xuất, năm 1979 phân xưởng bút chì được chuyển giao với Nhà máy gỗ Cầu Đuống. Năm 1981, nhờ có đội ngũ chuyên môn quản lý tốt nên chúng ta đã tiếp nhận và nhanh chóng đưa các thiết bị máy móc nhà máy bút Kim Anh vào sử dụng có hiệu quả.

Cả một nền kinh tế đang chao đảo, cả đất nước đang lúng túng gần như bế tắc. Như có cứu tinh: Đại hội đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ VI đã mở ra con đường mới: Chính sách mở cửa với nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Lịch sử đã sang trang. Đảng đã chắp cánh cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên không phải dễ dàng. Vì vậy lại một thử thách mới, một cuộc chiến mới: cuộc chiến trên thương trường.

4 - PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG (1987-2004)

Nền kinh tế thị trường đòi hỏi thay đổi hoàn toàn tư duy và cách làm ăn cũ. Tuy nhiên, không thể ngày một ngày hai có thể biến đổi ngay được mà phải học hỏi, dũng cảm cắt bỏ cái cũ và đôi khi phải trả giá. Nhà máy đã phải mất tới 10 năm (1987-1997) cho “giai đoạn thử thách này để rồi đứng vững và vươn lên từ năm 1997 trong “giai đoạn cất cánh.

Thử thách (1987-1997)

Không còn được độc quyền mà phải cạnh tranh, cạnh tranh gay gắt. Hàng nội lẫn hàng ngoại nhập xuất hiện nhiều trên thị trường trong khi Nhà máy lại chưa kịp cải tiến nhiều. Vẫn đơn điệu như cây bút được sản xuất trên những hệ thống thiết bị cũ kỹ, năng suất thấp, giá thành cao đã trở nên yếu thế trước các sản phẩm của tư nhân và hàng ngoại, nhất là hàng Trung Quốc.

Tuy nhiên, Nhà máy cũng mạnh dạn đầu tư vào các sản phẩm mới như bút bi, các sản phẩm nhựa, ống nhựa PVC, … và là nơi đầu tiên của Việt Nam sử dụng thiết bị của Trung Quốc để sản xuất chai nhựa PET theo phương pháp bán tự động, cũng là nơi đầu tiên của Việt Nam chế tạo được khuôn ép phun có kết cấu phức tạp như khuôn ép két bia.

Bên cạnh các công tác đầu tư, Nhà máy tiến hành cơ cấu lại tổ chức. Phân xưởng Tạp phẩm chuyên sản xuất các mặt hàng mực, giấy than… được tách ra thành Nhà máy văn phòng phẩm Cửu Long vào ngày 1/7/1991. Và ngày 28/7/1995, sự kiện Nhà máy văn phòng phẩm Hồng Hà được đổi thành Công ty văn phòng phẩm Hồng Hà, đã tạo điều kiện cho phạm vi hoạt động sản xuất kinh doanh mở rộng hơn, phù hợp trong cơ chế mới.

Song, tất cả những cố gắng hết mình trong quản lý, đầu tư, những bươn trải, mò mẫm, thử nghiệm để tìm ra những mô hình tối ưu nhất hình như vẫn chưa đủ chín, chưa đủ độ để chạm được vào huyệt của cơ chế thị trường đầy ngặt nghèo trắc trở. Nhà máy vẫn lại phải dựa vào nhiêu các mặt hàng đột dập, ép nhựa truyền thống sở trường của mình, tuy cũ nhưng còn có ít hiệu quả. Mặc dù chưa gặt hái được thành công, nhưng nó là những bài học kinh nghiệm quý giá cho các bước đi kế tiếp.

Cất cánh (1997-2004)

Mười năm thử thách đã phần nào làm cho Công ty suy yếu đi. Tuy nhiên, những trái tim khát vọng và lòng quyết tâm thì vẫn không hề thay đổi.

Năm 1997, một cột mốc – bước ngoạt cơ bản được đánh dấu trong lịch sử phát triển Công ty văn phòng phẩm Hồng Hà.

Không có sự lựa chọn nào khác, những nhà chiến lược của Công ty đã có nhất trí cao và chủ trương để đi đến sự thay đổi triệt để trong tư duy. Từ đó nhất trí cao và chủ trương để đi đến sự thay đổi trong quản lý, xây dựng phát triển Công ty trong thời kỳ hiện tại và những năm sau. Xây dựng được cơ cấu mặt hàng một cách khoa học và đúng đắn, Công ty đã nghiên cứu tỉ mỉ và sâu sắc đến nhiều yếu tố như: nhu cầu khách hàng, đối thủ cạnh tranh, những dự báo tương lai, đồng thời triệt để khai thác thế mạnh của mình.

Không có sự lựa chọn nào khác, những nhà chiến lược của Công ty đã có nhất trí cao và chủ trương để đi đến sự thay đổi triệt để trong tư duy. Từ đó nhất trí cao và chủ trương để đi đến sự thay đổi trong quản lý, xây dựng phát triển Công ty trong thời kỳ hiện tại và những năm sau. Xây dựng được cơ cấu mặt hàng một cách khoa học và đúng đắn, Công ty đã nghiên cứu tỉ mỉ và sâu sắc đến nhiều yếu tố như: nhu cầu khách hàng, đối thủ cạnh tranh, những dự báo tương lai, đồng thời triệt để khai thác thế mạnh của mình.

Việc nghiên cứu đầu tư mặt hàng mới có công nghệ hoàn toàn khác với công nghệ cũ, xa lạ với công nhân và vốn đầu tư lớn là một bước ngoặt đối với Công ty. Trong một thời gian rất ngắn, Công ty đã đưa các dây chuyển sản xuất giấy vở, sổ sách, các đồ dùng văn phòng nói chung và các loại bút mới, hiện đại như: bút bi, bút dạ, bút dạ kim… vào hoạt động. Bên cạnh đó Ban lãnh đạo Công ty đã xác định rõ tầm quan trọng của chiến lược phát triển thương hiệu, một yếu tố then chốt đảm bảo sự phát triển bạn vững của Công ty. Và trong một thời gian không dài, Công ty đã dành lại thương hiệu Hồng Hà tưởng chừng như đã bị quyên lãng.

Sự thay đổi có tính quyết định đã chứng minh một cách hùng hồn bằng những chỉ tiêu đã đạt được. Từ năm 1999 đến nay, Công ty liên tục tăng trưởng với mức bình quân đạt 140%/năm, bình quân thu nhập của người lao động đạt 116%/năm, nộp ngân sách đúng, đủ theo quy định của Nhà nước. Năm 2004, Công ty đã đứng trong đội ngũ các doanh nghiệp 100 tỷ/năm.

Nhìn xa, trông rộng, Công ty đã thực hiện quy hoạch khu vực sản xuất mới tại Cầu Đuống cho chiến lược phát triển ngắn hạn và dài hạn.

Những mục tiêu đầy tham vọng của Ban lãnh đạo Công ty trên thị trường khắc nghiệt này đã gặt hái được nhiều thành quả, đó là:
- Sản phẩm của Công ty được xếp vào “Top 100 sản phẩm được người tiêu dùng ưa thích năm 2001.
- Sản phẩm của Công ty được người tiêu dùng liên tục bình chọn là Hàng Việt Nam chất lượng cao từ năm 1997 đến nay.
- Sản phẩm giấy vở được bình chọn trong Top 5 sản phẩm ngành giấy vở liên tục từ năm 2002 đến nay.
- Năm 2002, Công ty đã được Tập đoàn Chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn quốc tế QMS cấp chứng chỉ Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000
- Năm 2003, Công ty đã đạt giải thưởng Sao Vàng đất Việt cho thương hiệu Hồng Hà.
- Năm 2004, thương hiệu Hồng Hà đã được người tiêu dùng bình chọn là một trong 100 thương hiệu mạnh.

Từ ngày thành lập tới nay, với những thành tích đã đạt được trong lao động, sản xuất và chiến đấu, Nhà máy văn phòng phẩm Hồng Hà trước đây – Công ty văn phòng phẩm Hồng Hà ngày nay đã vinh dự được Nhà nước trao tặng huân chương lao động hạng Ba (1960, 1962), huân chương lao động Quân công hạng Ba (1995) và nhều cuộc thi đua, bằng khen, giấy khen của Thành Phố, Quận, Bộ Công Nghiệp, Tổng Công Ty Giấy Việt Nam…

45 năm trôi qua, 45 năm xây dựng và phát triển cùng với những biến cố của lịch sử với những năm tháng hào hùng. Nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Công ty, chúng ta cùng kính cẩn nghiêng mình trước những người con Hồng Hà đã cống hiến cả tuổi xuân, ngã xuống vì nền độc lập của đất nước. Lịch sử của Công ty sẽ ghi ơn công lao của các thế hệ đi trước – các thế hệ đã dày công vun đắp, làm vẻ vang tên gọi “Hồng Hà. Và thế hệ của chúng ta – những con người của Hồng Hà hôm nay và các thế hệ nối tiếp sẽ quyết làm sáng mãi thương hiệu đó.