Theo nghiên cứu của TNS cho thấy 8 trong số 10 nhãn hiệu của Việt Nam phát triển nhanh nhất nửa đầu năm 2008, điểu đó cho thấy các nhãn hiệu Việt đang rất “thức thời” với chính sách dùng hàng nội địa của Chính Phủ.
Sự chiếm ngôi của thương hiệu Việt
Qua biểu đồ 10 nhãn hiệu phát triển nhanh nhất của Việt trong ba năm vừa rồi ta nhận thấy các thương hiệu nội địa trên thị trường đã liên tục lấn sân một cách mạnh mẽ. Nếu như năm 2007 chỉ có hai trong số các nhãn hiệu phát triển nhanh nhất là của Việt , thì đến năm 2008, con số này đã là gấp đôi và tiến lên gấp bốn lấn trong năm 2009.
Có thực mới vực được đạo
Sức ép của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đã tạo nên sự lên đời của các thương hiệu tiêu dùng. Trong năm 2009, mối lo về thất nghiệp, sự bất ổn định tài chính và khủng hoảng toàn cấu khiến người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu hàng tháng, trong đó nhiều nhất là giải trí và nhà hàng, điện tử gia dụng, tiện ích gia đình, thiết bị cá nhân, truyền thông điện thoại...
Do đó, khi các thương hiệu không thật sự thiết thân với người tiêu dùng như dao cạo râu, khăn giấy bỏ túi, nước ngọt, nước lau kiếng ... biến mất và nhường chỗ hàng loạt cho các thương hiệu sữa, sản phẩm dành cho sức khỏe là điều không mấy ngạc nhiên. Đây mới chính là mối quan tâm hàng đấu của người tiêu dùng trong thời điểm này.
Nhận thức về thương hiệu của người tiêu dùng cũng đang thay đổi rõ rệt. Sự eo hẹp về tài chính khiến người tiêu dùng chi tiêu chặt chẽ hơn được thể hiện ở cách họ ra quyết định lựa chọn một sản phẩm hay thương hiệu nào đó chứ không sa đà vào các sản phẩm dùng thử hay hình thức khuyến mãi. Số người lựa chọn thương hiệu vì các yếu tố khuyến mãi, dùng thử vào năm 2008 đã giảm gần một nửa so với năm 1999.
Nghiên cứu về Xu hướng tiêu dùng 2009 của TNS chỉ ra rằng 81 % người được khảo sát quan tâm hàng đầu là giá cả và chất lượng, 71% sẵn sàng trả nhiều hơn để mua sản phẩm chất lượng cao và 55% thích sử dụng nhãn hiệu để thể hiện sự thành công của mình. Mua ít, nhưng mua hàng có chất lượng là xu hướng mới của người tiêu dùng hiện đại.
Lợi thế "sân nhà"
Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" đã trở thành một "quốc sách" trong nền kinh tế và có tác động không nhỏ đến biểu đổ thương hiệu trên thị trường. Không điều tiếng đối xử không bình đẳng với hàng nước ngoài, vi phạm những cam kết gia nhập WTO nhưng Chính phủ vẫn mạnh tay chi hàng chục tỉ cho việc xúc tiến mở rộng thị trường nội địa. Các cơ quan, đơn vị nhà nước cũng vào cuộc như một cuộc vận động xã hội hướng vào tinh thần yêu nước.
Nghĩ xa hơn cuộc suy thoái
Khi nền kinh tế hồi phục, số phận của các thương hiệu Việt sẽ tiếp diễn ra sao là một điều đáng để lo lắng. Bởi dân số trẻ thì ngày càng giàu có hơn, họ thích những thương hiệu nổi tiếng để khẳng định bản thân. Các nhãn hiệu quốc tế, uy tín và các nhãn hiệu có chất lượng cao vẫn được người tiêu dùng Việt ưa chuộng.
Khi nền kinh tế hồi phục, liệu các thương hiệu Việt có đủ chất lượng và tinh hoa để cạnh tranh với các thương hiệu ngoại, nhất là các sản phẩm, thương hiệu "ăn theo" phong trào dùng hàng Việt và đánh vào lòng yêu nước của người tiêu dùng như hiện nay.
Một vấn đề không kém phần quan trọng nữa là, trong tâm trí của người tiêu dùng hiện nay, mấy ai biết được chính xác như thế nào là hàng Việt? Theo khảo sát của TNS, nói đến thương hiệu Việt, người tiêu dùng nghĩ ngay đến các tổng công ty của Nhà nước như VNPT, Vietnam Airlines, Petrolimex, Saigontourist, Vietcombank, Xi măng Hà Tiên ... và các thương hiệu nội địa đã tồn tại lâu năm trên thị trường như Biti's, Trung Nguyên...
Mấy ai nghĩ, với việc mở nhà máy ở Việt Nam, đa số nguyên liệu đều là của Việt Nam, sử dụng lao động tại chỗ và đóng thuế cho Nhà nước Việt Nam thì sản phẩm làm ra của một số thương hiệu quốc tế cũng phải được xem là hàng nội địa, nếu có đủ tỉ lệ (hàm lượng) giá trị gia tăng theo quy định. Như thế, vô hình chung sẽ dẫn đến tâm lý chỉ ưu tiên cho các thương hiệu có chủ sở hữu nhãn hiệu hàng hóa là công dân Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài cũng như khuyến khích các các thương hiệu quốc tế xây dựng nhà máy và sản xuất tại Việt Nam.
Cho đến nay, nhiều chuyên gia kinh tế vẫn còn tranh cãi về khái niệm này. Chính vì vây, nhà nước cần quan tâm đúng mức tới các phong trào, các cuộc vận động tuyên truyền thế nào là hàng Việt cho mọi người.
Nhanhieuviet.gov.vn (St)
Trung Tâm Thông Tin Công Nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương (VITIC)