Nghệ nhân Hoàng Anh Sướng, con trai nghệ nhân Trường Xuân (Hiên trà Trường Xuân, 13 Ngô Tất Tố, Hà Nội) cho biết sự xuất hiện sớm của cây chè đã đưa người Việt lên hàng những dân tộc biết uống trà sớm nhất thế giới.
Nhưng nền văn hoá ẩm thuỷ độc đáo này lại đang dần mai một bởi nhiều lý do. Vì lẽ đó, gia đình 5 đời làm nghề ướp trà hương nổi tiếng ở Hà Nội như cha con anh Sướng chỉ muốn dành trọn cuộc đời cho mục đích: khôi phục, tôn vinh nền văn hoá trà Việt .
Làm văn hóa để bán trà chứ không bán trà để làm văn hóa
Nghệ nhân Hoàng Anh Sướng kể lại những mẩu chuyện về cách xây dựng thương hiệu trà của một số địa phương ở Trung Quốc mà anh có dịp ghé thăm và tìm hiểu.
Ở Vân Nam, lãnh đạo các cấp, thủ trưởng các cơ quan khi tiếp khách, dù là tiếp ai đi chăng nữa thì thức uống phổ biến cho khách thường là nước trà. Trong lúc trò chuyện, lãnh đạo sở tại sẽ dành vài phút để nói về trà, những vấn đề liên quan đến văn hóa, nghệ thuật thưởng trà, đặc biệt là về loại trà dùng để tiếp chính vị khách đó.
Hàng năm, mỗi doanh nghiệp chè đều đầu tư rất nhiều tiền của để mời các hãng truyền thông uy tín cùng những diễn viên thành danh của Trung Quốc đến thăm quan doanh nghiệp và thưởng trà với các nghệ nhân ngay tại đồi chè. Ngày hôm sau, vào giờ vàng, trên các phương tiện thông tin đại chúng phát đi những hình ảnh các sao đang thưởng trà cùng với những lời khen ngợi của họ dành cho loại trà mà họ được doanh nghiệp đó mời đến thưởng thức. Đây là cách “đánh đòn tâm lý” người tiêu dùng, quảng bá, xây dựng thương hiệu thông qua hình ảnh những người nổi tiếng, đã thành danh được biết đến trên toàn thế giới!
Các doanh nghiệp ở Vân thường xuyên phối hợp với nhau tổ chức những cuộc thi sắc đẹp mà giải thưởng ban đầu được trao chỉ là những hộp trà kỷ lục. Đó là cái cớ để các doanh nghiệp có thể “ghé nhãn mác” vào cuộc thi để khẳng định vị thế của mình.
Và khi vào bất cứ khách sạn, nhà hàng nào ở Vân cũng có một không gian dành cho việc trình diễn nghệ thuật trà, thưởng trà. Đặc biệt, mỗi nhân viên hầu trà là một nghệ sĩ đẳng cấp trong từng động tác trình diễn nghệ thuật trà, rất xinh đẹp, luôn mỉm cười với khách, không thu phí mà cũng chẳng chèo kéo khách phải mua trà cho doanh nghiệp, cửa hàng của mình. Đây chính là phương châm làm văn hóa để bán trà chứ không bán trà để làm văn hóa.
Phải làm gì để phục hưng thương hiệu trà Việt?
Ở Việt Nam, có 40 loại trà Việt truyền thống, nổi tiếng nhất là trà sen – đại diện xuất sắc nhất của Văn hóa trà Việt góp mặt trong 4 nền Văn hóa trà của nhân loại. (Chado - trà đạo Nhật Bản, Kungfu tea - trà pháp Trung Hoa, Trà Sen - Việt Nam và Panyaro - Triều Tiên). Tuy nhiên, với nhiều người Việt , trà vẫn đơn thuần là một thứ giải khát bình dân, rẻ tiền và thưởng trà cách nào, kiểu gì cũng được.
Họ chưa ý thức được đây là sản phẩm vô cùng quý giá vì thế cần tổ chức nhiều hơn nữa các hoạt động truyền bá văn hoá trà rộng rãi. Nếu có nhiều “báu vật sống” về trà, có nhiều hộ gia đình (như gia đình cụ Trường Xuân), có nhiều cơ sở sản xuất trà (dù chỉ là 1/40 loại trà truyền thống Việt Nam), nâng được tầm văn hóa trà lên thành một nghệ thuật trình diễn thì vấn đề phục hưng thương hiệu trà Việt sẽ khởi sắc.
Nhanhieuviet.gov.vn (St)
Trung Tâm Thông Tin Công Nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương (VITIC)